MERSİS Nedir, Şirket Başvurusu Sistemde Nasıl Yapılır?

MERSİS nedir sorusunun kısa cevabı şudur: Türkiye’de şirket kurma, değişiklik ve kapanış işlemlerinin elektronik ortamda yürütüldüğü resmi sicil sistemidir. Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS), Ticaret Bakanlığı ile TOBB nezdinde işletilen ve ticaret sicili kayıtlarının tek bir ortak veri tabanında tutulduğu bilgi sistemidir. Bu tanım Ticaret Sicili Yönetmeliği’nin 4. maddesinde yer alır.

Bu yazıda kuruluş sürecinin bütününü değil, sistemin kendisini anlatıyoruz: kimin hangi yöntemle giriş yaptığını, MERSİS numarasının nasıl oluştuğunu, başvurunun ekranlarda hangi sırayla ilerlediğini ve sorgulamayı nereden yapacağınızı. Yabancı ortaklı başvurularda en sık takılınan noktalara da ayrı bir bölüm ayırdık.

MERSİS nedir ve hangi işi görür?

MERSİS’in iki ayrı görevi vardır. Birincisi, şirketlerin ve ticari işletmelerin tescil, değişiklik ve terkin (sicilden silinme) işlemlerini kâğıt yerine elektronik ortamda yürütmektir. İkincisi, her tüzel kişiye ve ekonomik birime tek bir numara vererek kamu kurumlarının bu bilgiye tek noktadan ulaşmasını sağlamaktır.

Ticaret Bakanlığı, sistemi MERNİS (nüfus), UAVT (adres) ve TAKBİS (tapu) ile birlikte e-devlet hizmetlerinin dört temel veri tabanından biri olarak tanımlar. Bu konum pratikte şu anlama gelir: MERSİS’e girdiğiniz bir ortak bilgisi nüfus kaydıyla, adres bilgisi adres kayıt sistemiyle, vergi bilgisi Gelir İdaresi verisiyle karşılaştırılır. Uyumsuzluk varsa başvuru o ekranda durur.

Ticaret Sicili Yönetmeliği’nin 13. maddesine göre sicil işlemleri MERSİS üzerinden yapılır ve kayıtlar bu sistemde tutulur. Değişen veya silinen kayıtlar da kaybolmaz; pasif olarak saklanır ve istendiğinde görüntülenebilir, ama üzerlerinde değişiklik yapılamaz.

Merkezi sicil kayıt sistemi nasıl ortaya çıktı?

Merkezi sicil kayıt sistemi fikri, 2006 tarihli Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı’ndaki iki projeden doğdu. Ticaret Bakanlığı’nın aktardığına göre bu projeler 08.10.2010’da birleştirilerek MERSİS adını aldı ve ilk pilot uygulama Mersin Ticaret Sicili Müdürlüğü’nde başladı. Sistem 01.01.2015’te 238 müdürlükte kullanıma girdi; yenilenen sürüm 06.03.2017’de devreye alındı.

Bugün sistemin ölçeği, şirket sahiplerinin çoğunun tahmin ettiğinden büyüktür. Ticaret Bakanlığı’na göre MERSİS yalnızca 2025 yılında kamu kurumlarından gelen 1 milyar 182 milyon sorguya yanıt verdi. Bir banka, vergi dairesi ya da SGK şirketinizin güncel yetkilisini sorduğunda cevap çoğu zaman bu veri tabanından gelir.

MERSİS numarası nedir, nasıl oluşur?

MERSİS numarası, sicile tescil edilen her şirkete ve ticari işletmeye verilen, değiştirilemeyen tekil numaradır. Ticaret Bakanlığı’na göre numara 16 hanelidir. Tüzel kişilerde vergi numarası, gerçek kişi tacirlerde T.C. kimlik numarası esas alınarak özel bir algoritmayla üretilir.

Numaranın üç özelliğini bilmek işinizi kolaylaştırır:

• Numara tescille birlikte verilir; başvuru aşamasında henüz yoktur.
• Şirketin unvanı, adresi veya sermayesi değişse de MERSİS numarası aynı kalır.
• Şubelerin numarası, merkezin MERSİS numarasına bir sıra numarası eklenerek oluşturulur.

Yönetmeliğin 19. maddesine göre MERSİS’i kullanan müdürlüklerde MERSİS numarası, eski ticaret sicili numarasının yerine geçer. Eski sicil numarası ise dosya numarası olarak yaşamaya devam eder. Bu yüzden eski bir belgede gördüğünüz sicil numarasıyla bugünkü MERSİS numarası farklı olabilir; ikisi de aynı şirketi gösterir.

Ticaret sicili müdürlüğünün verdiği sicil tasdiknamesinde de MERSİS numarası ilk sırada yer alır. Banka hesabı, ihale dosyası veya yurt dışındaki ana şirkete yapılacak bildirimlerde bu numarayı sicil kaydıyla birlikte paylaşmanız beklenir.

MERSİS’e kimler, hangi yöntemle giriş yapar?

MERSİS nedir sorusunu cevapladıktan sonra pratikteki ilk soru girişle ilgilidir. Sistemi kullanmak için önce bir kez üye olmanız gerekir. Ana sayfadaki “Giriş” alanından “Üye Ol” seçilerek kayıt oluşturulur. Ticaret Bakanlığı’na göre sonraki girişler dört yöntemden biriyle yapılabilir: e-Devlet, MERSİS hesabı, e-imza ve mobil imza.

Hangi yöntemi seçeceğiniz, yapacağınız işe bağlıdır. Yalnızca bilgi girecek ve başvuru taslağı hazırlayacaksanız e-Devlet ya da MERSİS hesabı yeterlidir. Sözleşmeyi sistem üzerinden imzalamak istiyorsanız güvenli elektronik imza veya mobil imza gerekir. Yönetmelik, elektronik belgelerin tescile dayanak olabilmesi için güvenli elektronik imza ile zaman damgası taşımasını şart koşar.

Yetki ayrımı da nettir. Kuruluş başvurusunu sisteme kayıtlı her kullanıcı başlatabilir. Var olan bir şirketin değişiklik başvurusunu ise yalnızca şirketin yetkilileri yapar. Yetkililer, MERSİS üzerinden vekâlet tanımlayarak bir danışmanın veya çalışanın bu başvuruları hazırlamasına izin verebilir.

MERSİS başvurusu 5 adımda nasıl ilerler?

MERSİS başvurusu, kuruluşta bilgilerin girilmesiyle başlar ve sözleşmenin imzalanıp tescil dosyasının müdürlüğe iletilmesiyle sonuçlanır. Ekranlar sırayla ilerler ve bir ekran tamamlanmadan sonrakine geçilmez. Kuruluşun hukuki adımlarını ve sırasını şirket nasıl kurulur yazımızda anlattık; burada yalnızca sistem içindeki akışı özetliyoruz.

• 1. adım, şirket bilgileri: Şirket türü, ticaret unvanı, merkez adresi ve işletme konusu girilir. Adres, Ulusal Adres Veri Tabanı’ndaki kayıtla doğrulanır; faaliyet konusu NACE kodlarıyla eşleştirilir.
• 2. adım, ortaklar ve yetkililer: Her ortağın ve yöneticinin kimlik, adres ve pay bilgileri eklenir. Yabancı ortaklar için bu aşamada vergi numarası gerekir.
• 3. adım, sermaye ve sözleşme: Sermaye tutarı ve payların dağılımı girilir; MERSİS bu bilgilerle şirket veya esas sözleşme metnini üretir. Özel hükümler bu ekranda metne eklenir.
• 4. adım, ek bildirimler: Sistem, vergi dairesi ve SGK için gereken bazı bilgileri de kuruluş sırasında toplar; çalışan bilgisi ve e-bildirge yetkisi bunlardandır.
• 5. adım, imza ve gönderim: Başvuru kaydedilir, sözleşme ya sicil müdürlüğünde huzurda ya da e-imza veya mobil imzayla imzalanır ve dosya müdürlüğe iletilir.

Anonim şirketlerde 5. adımdan önce banka işlemi de tamamlanmalıdır. Ticaret Bakanlığı’na göre anonim şirkette taahhüt edilen payların itibari değerinin en az %25’i, şirket adına açılan özel bir hesaba yatırılır. Limited şirkette ise sermayenin tamamı tescili izleyen 24 ay içinde ödenebilir.

Başvuru numarası ve zaman kaydı neden önemlidir?

MERSİS’te kaydedilen her başvuru bir numara alır ve bu numara, müdürlükle yazışmanın referansı olur. Ticaret Sicili Yönetmeliği’nin 25. maddesine göre elektronik başvurularda başvuru anı olarak MERSİS’teki tarih esas alınır. Tescil tarihi de müdürlüğün güvenli elektronik imzasına eklenen zaman damgasındaki tarihtir.

Bu ayrıntı, süreye bağlı işlemlerde fark yaratır. Yasal bir süreyi kollayan bir başvuruda kâğıdın müdürlüğe ulaştığı gün değil, sistemin kaydettiği an dikkate alınır. Sistemde teknik bir aksaklık olursa yönetmelik, işlemlerin yazılı ortamda yürütülmesine ve kayıtların sonradan sisteme aktarılmasına izin verir.

MERSİS’te hangi işlemler yapılır? Karşılaştırma tablosu

Aşağıdaki tablo, MERSİS’teki başlıca işlemleri kimin yapabileceğine ve hangi giriş yönteminin uygun olduğuna göre bir arada gösterir. Bilgiler Ticaret Bakanlığı’nın ticaret sicili sıkça sorulan sorular sayfasına ve Ticaret Sicili Yönetmeliği’ne dayanır.

MERSİS sorgulama nereden ve nasıl yapılır?

MERSİS nedir diye araştıranların önemli bir kısmı aslında bir şirketin kaydına ulaşmak ister. MERSİS sorgulama için üç kanal vardır: MERSİS ana sayfasındaki “Sorgular” menüsünden seçilen “Firma Sorgu” ekranı, e-Devlet ve Ticaret Bakanlığı sitesindeki şirket sorgulama uygulaması ve MERSİS Mobil uygulamasındaki “Ticari Hayatım” hizmeti.

Kanallar farklı sorulara cevap verir. Firma sorgu, bir şirketin unvanı veya numarasından yola çıkarak temel kayıtlarına ulaşmanızı sağlar. e-Devlet’teki uygulama ve Ticari Hayatım ise tersinden çalışır: kendi kimliğinizle ortak, sahip veya yetkili göründüğünüz bütün şirketleri listeler. Ticaret Bakanlığı’na göre e-Devlet uygulaması 03.10.2017’de, Ticari Hayatım hizmeti 29.12.2023’te kullanıma açıldı.

Sorgu ekranındaki bilgi, bir şirketle iş yapmadan önce ilk kontrol için yeterlidir. Resmi bir işlemde ise sicil tasdiknamesi veya ticaret sicili gazetesi ilanı istenir. Bir tedarikçinin yetkilisini doğrulamak istiyorsanız sorgu sonucunu bu belgelerle karşılaştırmanızı öneririz.

Adınıza şirket kurulmasını nasıl önlersiniz?

Kimlik bilgilerinizin izniniz dışında bir şirkette kullanılmasını e-Devlet’teki “Ortak / Yetkili Olunmasına Yönelik Kısıtlama İşlemleri (MERSİS)” hizmetiyle engelleyebilirsiniz. Ticaret Bakanlığı’na göre hizmet 30.12.2021’den bu yana turkiye.gov.tr üzerinde çalışıyor. Aynı işlem MERSİS Mobil’deki “Kısıtlama İşlemleri” menüsünden de yapılabilir.

Kısıtlamayı koyan kişi, kendisi bir şirkete ortak olmak istediğinde önce kısıtlamayı kaldırmalıdır. Aksi hâlde kuruluş başvurusunda ortak eklenirken sistem hata verir. Danışanlarımızın zaman zaman beklenmedik bir engel sandığı durumun arkasında çoğu kez yıllar önce konmuş bir kısıtlama çıkar.

Yabancı ortaklı başvurularda sistem nerede durur?

Yabancı ortaklı başvurularda MERSİS’in en sık durduğu yer ortak ekleme ekranıdır. Sistem, ortağın kimlik bilgisini ve vergi numarasını kamu kayıtlarıyla eşleştirmeye çalışır. Türkiye’de vergi numarası olmayan bir yabancı için bu numaranın MERSİS kaydından önce alınması gerekir.

İkinci durak adres bilgisidir. Ticaret Bakanlığı’nın açıklamasına göre bir kişi ortak veya yetkili olarak eklenirken adres hatası alınıyorsa, kişinin nüfus müdürlüğünde geçerli bir yerleşim yeri kaydı olup olmadığı kontrol edilmeli, yoksa kayıt yaptırılmalıdır. Türkiye’de ikamet eden yabancılar bu yüzden bazen sistemde Türk ortaklardan daha geç ilerler.

Üçüncü konu ad yazımıdır. Pasaporttaki, vergi kaydındaki ve çeviri belgelerdeki adın birebir aynı olması gerekir. Hangi belgelerin hangi biçimde hazırlanacağını şirket açmak için gerekli evraklar yazımızda madde madde sıraladık.

MERSİS hangi kurumların sistemiyle konuşur?

MERSİS, şirket bilgisini yalnızca saklamaz; başka kurumlara da aktarır. Ticaret Bakanlığı’nın MERSİS sayfası sistemin bağlı olduğu kaynakları şöyle sayar: adres doğrulaması için UAVT, potansiyel vergi numarası ve vergi dairesi bilgisi için Gelir İdaresi, e-bildirge yetkisi için SGK, yetkililerin tapu kontrolü için TAKBİS, mahkeme kararları için UYAP ve elektronik tebligat için UETS.

Bu bağlantıların şirket sahibi için somut bir sonucu vardır. Kuruluşta girilen bir bilgi, birkaç kurumun kaydına aynı anda yansır. Yanlış girilen bir adres veya faaliyet konusu, düzeltilene kadar vergi dairesi yoklamasından banka işlemlerine kadar birçok süreci etkileyebilir.

Kayıtta bir hata fark ederseniz düzeltmeyi sistemden kendiniz yapamazsınız. Ticaret Bakanlığı’na göre güncelleme ve düzeltme talebi, şirketin kayıtlı olduğu ticaret sicili müdürlüğüne yapılır. Maddi hata düzeltmesi önceki kaydın tescil tarihini değiştirmez.

MERSİS’i kullanırken sık yapılan hatalar

Sahada en sık gördüğümüz hatalar teknik değil, hazırlıkla ilgilidir. Başvuruya başlamadan önce şu noktaları kontrol etmenizi öneririz:

• Ortaklardan birinin e-Devlet’te kısıtlama koymuş olması ve bunun başvuru gününe kadar fark edilmemesi
• Faaliyet konusunun tek bir NACE koduna sıkıştırılması, sonra sözleşme değişikliği gerekmesi
• Sözleşmeye eklenmesi gereken özel hükümlerin sistemin standart metnine güvenilerek atlanması
• e-imza ile imzalanacak dosyada kuruculardan birinin geçerli bir sertifikası olmaması
• Yabancı ortak için vergi numarası alınmadan ortak ekleme ekranına geçilmesi

Bu hataların hiçbiri sistemi bozmaz, ama her biri başvuruyu birkaç gün geriye atabilir. Bizim pratiğimizde MERSİS ekranları, tüm bilgiler ve kararlar netleştikten sonra açılır. Sistem bir doğrulama aracıdır; kararı sizin yerinize vermez.

Başvuruyu kendiniz mi yapmalısınız, danışmanla mı?

MERSİS nedir sorusunun teknik cevabını bilmek, başvurunun doğru kurulacağı anlamına gelmez. Tek ortaklı, nakdi sermayeli ve standart sözleşmeli bir limited şirkette MERSİS ekranları çoğu kullanıcı için anlaşılırdır. Yabancı ortak, tüzel kişi ortak, ayni sermaye veya imtiyazlı pay söz konusu olduğunda ise ekranlardan önce yapının doğru kurulması gerekir. Sistem girdiğiniz bilgiyi kontrol eder; bilginin sizin için doğru tercih olup olmadığını sorgulamaz.

Sistemin resmi tanıtımına ve güncel hizmet listesine T.C. Ticaret Bakanlığı: MERSİS (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi) sayfasından ulaşabilirsiniz.

Son güncelleme: 17.10.2026