TFRS Nedir, Hangi Şirketler Bu Standartlarla Raporlama Yapar?

TFRS nedir sorusunun kısa cevabı şöyle: TFRS (Türkiye Finansal Raporlama Standartları), Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu’nun (KGK) uluslararası standartlarla tam uyumlu olarak yayımladığı ve finansal tabloların nasıl hazırlanıp sunulacağını belirleyen muhasebe standartları setidir. Bu standartlar, IASB’nin (Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu) yayımladığı UFRS’nin Türkçe ve resmî karşılığıdır. Her şirket TFRS uygulamaz. Zorunluluk, büyük ölçüde borsada işlem gören şirketler, bankalar ve sigorta şirketleri gibi kamu yararını ilgilendiren kuruluşlarla sınırlıdır.

Bu yazıda TFRS’nin hukuki dayanağını, UFRS ile ilişkisini, hangi şirketin hangi standart setini uygulaması gerektiğini ve vergi defterleriyle nasıl bir arada yürüdüğünü anlatıyoruz. Yazının sonunda, yabancı ortaklı şirketlerin özellikle dikkat etmesi gereken beş noktayı bir araya getirdik.

TFRS nedir ve hukuki dayanağı ne?

TFRS, Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) muhasebe hükümlerine bağlı bir düzenlemedir. 6102 sayılı TTK’nın 88. maddesi, finansal tablo düzenleyen gerçek ve tüzel kişilerin KGK tarafından yayımlanan Türkiye Muhasebe Standartlarına uymak zorunda olduğunu söyler. Aynı madde, bu standartları belirleme ve yayımlama yetkisini yalnızca KGK’ya verir.

KGK’nın standart koyma yetkisi ayrıca 660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye dayanır. Kurum, bu yetkiyle UFRS’yi Türkçeye kazandırır ve Resmî Gazete’de yayımlar. Bir uluslararası standart, KGK yayımlamadan Türkiye’de TFRS olarak hukuki geçerlilik kazanmaz.

Terimler ilk okumada karışık görünebilir. KGK’nın kurul kararındaki tanıma göre TFRS çatısı dört tür metni kapsar: Türkiye Muhasebe Standardı (TMS), Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS) ve bu ikisinin yorumları. “TMS” ise daha geniş bir şemsiyedir; TFRS’nin yanında BOBİ FRS gibi farklı işletme büyüklükleri için çıkarılan standartları da içine alır. Uygulamada “TMS 2 Stoklar” ya da “TFRS 16 Kiralamalar” gibi numaralı standart adlarıyla karşılaşmanız bu yüzdendir.

KGK standartları yıllık setler hâlinde de derler. Kurumun sitesinde 2011’den bu yana yayımlanan TFRS setleri listelenir ve güncel set “TFRS 2026 Seti” adıyla yer alır. Güncel metinlere KGK Türkiye Muhasebe Standartları sayfasından ulaşabilirsiniz.

UFRS nedir, TFRS ile arasındaki fark ne?

UFRS (Uluslararası Finansal Raporlama Standartları), IASB’nin geliştirip yayımladığı muhasebe standartları setidir. Amaç, farklı ülkelerdeki şirketlerin finansal tablolarının yatırımcılar tarafından aynı dille okunup karşılaştırılabilmesidir. KGK’nın açıklamasına göre bu standartlar 2001’e kadar UMS adıyla yayımlandı, o tarihten sonra UFRS adını aldı.

Kamu Gözetimi Kurumu’na göre UMS/UFRS’ler 2024 yılı itibarıyla 168 ülke tarafından kabul görmüştür. Bu yaygınlık, Türkiye’deki bir şirketin finansal tablolarını yurt dışındaki bir ana şirketin, yatırımcının veya bankanın kolayca anlayabilmesini sağlar.

Peki ufrs nedir, tfrs nedir sorularının cevabı aynı mı? İçerik bakımından büyük ölçüde evet. KGK, TFRS’yi UFRS ile tam uyumlu olarak yayımlar. Fark, hukuki statü ve zamanlamadadır:

Zamanlama farkına bir örnek: IASB, IFRS 18 “Finansal Tablolarda Sunum ve Açıklama” standardını Nisan 2024’te yayımladı. TFRS 18 ise 8 Mayıs 2025 tarihli ve 32894 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Standart, 1 Ocak 2027 ve sonrasında başlayan raporlama dönemlerinde uygulanacak ve TMS 1’in yerini alacak. Yeni bir uluslararası standardın Türkiye’deki karşılığını takip etmek için KGK duyurularına bakmak gerekir.

TFRS uygulama kapsamı: hangi şirketler zorunlu?

TFRS uygulama kapsamını KGK’nın “TMS Uygulama Kapsamına İlişkin Kurul Kararı” belirler. Bu karara ekli listede yer alan kurum ve şirketler, münferit ve konsolide finansal tablolarını TFRS’ye göre hazırlamak zorundadır.

KGK’nın sıkça sorulan sorular sayfasındaki özete göre zorunlu kapsam genel olarak şu grupları içerir:

• Sermaye piyasası araçları borsada işlem gören şirketler ve Sermaye Piyasası Kurulu’nun düzenleme ve denetimine tabi aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, yatırım ortaklıkları gibi kuruluşlar,
• Bankalar ile BDDK denetimindeki finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri,
• Sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri,
• Kurul kararında sayılan ölçütleri taşıyan yetkili müesseseler ve kıymetli maden alanında faaliyet gösteren bazı şirketler.

KGK bu gruba “kamu yararını ilgilendiren kuruluşlar” (KAYİK) adını verir. Kurumun açıklamasına göre 2014’teki karardan önce bağımsız denetime tabi bütün işletmeler TFRS uygulamakla yükümlüydü. Denetim kapsamı genişledikçe daha küçük şirketler de maliyetli bir standart setini uygulamak zorunda kalacağı için KGK, Avrupa Birliği uygulamasına benzer şekilde TFRS zorunluluğunu KAYİK’lerle sınırladı.

Listede yer almayan şirketler de TFRS’yi isteğe bağlı olarak uygulayabilir. Yurt dışındaki ana şirketi UFRS ile raporlama yapan bir bağlı ortaklık için bu tercih, grup içinde tek bir muhasebe dili kullanmayı kolaylaştırır.

Bağımsız denetime tabi ama listede yoksanız: BOBİ FRS

BOBİ FRS (Büyük ve Orta Boy İşletmeler için Finansal Raporlama Standardı), bağımsız denetime tabi olup TFRS uygulamayan şirketlerin uyduğu standarttır. KGK’nın bilgisine göre standart 29 Temmuz 2017’de yayımlandı ve 1 Ocak 2018’den itibaren yürürlüğe girdi. Güncel sürüm olan BOBİ FRS 2021 Sürümü hakkındaki kurul kararı 30 Mart 2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı.

BOBİ FRS, TFRS’den daha sade ve uygulaması daha az maliyetli bir çerçevedir. Bir şirket BOBİ FRS yerine TFRS’yi seçebilir; ancak iki çerçeve arasında sık geçiş yapılmasını önlemek için KGK, isteğe bağlı TFRS uygulayan şirketlerin BOBİ FRS’ye dönebilmesini en az iki yıl TFRS uygulamış olma şartına bağlamıştır.

Denetime tabi değilseniz: KÜMİ FRS ve yürürlükteki mevzuat

KÜMİ FRS (Küçük ve Mikro İşletmeler için Finansal Raporlama Standardı), bağımsız denetime tabi olmayan tacirler için hazırlanmış en sade çerçevedir. KGK’ya göre KÜMİ FRS 2022 Sürümü hakkındaki kurul kararı 16 Ocak 2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı ve 1 Ocak 2023 ve sonrasında başlayan hesap dönemlerinde uygulanmaya başladı.

KÜMİ FRS herkes için zorunlu değildir. Kural olarak başka bir mevzuat gereği denetlenen veya bir düzenleyici kurumun KGK standartlarına atıfla istediği finansal tablolarda uygulanır. Bunların dışındaki küçük ve mikro işletmeler standardı isteğe bağlı olarak seçebilir; seçmeyenler finansal tablolarını yürürlükteki mevzuata göre hazırlamaya devam eder.

TFRS uygulayan şirketin vergi yükümlülüğü değişir mi?

Değişmez. TTK’nın 64. maddesinin beşinci fıkrası, tacirlerin vergi mevzuatındaki defter tutma ve kayıt zamanı hükümlerine uymak zorunda olduğunu belirtir. KGK da TMS’ye göre finansal tablo hazırlayan işletmelerin vergi mevzuatına göre kayıt ve raporlama sorumluluklarının devam ettiğini açıkça yazar.

TFRS nedir ve vergi defterinden farkı ne diye soranlara verdiğimiz cevap da buradan çıkar: uygulamada iki ayrı finansal bakış vardır. Yasal defterler Vergi Usul Kanunu ve Tek Düzen Hesap Planı’na göre tutulur; TFRS tabloları ise bu kayıtlar üzerine yapılan düzeltmelerle elde edilir. KGK’nın rehberine göre bu düzeltme kayıtlarının ticari defterlerden ayrı tutulması, saklanması ve gerektiğinde ibraz edilmesi gerekir.

Vergi tarafında hesap da ayrıdır. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32. maddesine göre kurumlar vergisi genel oranı %25’tir ve matrah, vergi kanunlarındaki kurallara göre bulunur. TFRS kârı ile vergiye esas kâr arasındaki farklar ertelenmiş vergi olarak TFRS tablolarında ayrıca izlenir. Matrahın nasıl oluştuğunu kurumlar vergisi nedir yazımızda ayrıntılı anlattık.

Türkiye finansal raporlama standartları neyi değiştirir?

Türkiye finansal raporlama standartları, şirketin kendini sunuş biçimini değiştirir. VUK kayıtları vergi idaresinin ihtiyacına göre tasarlanmıştır; TFRS ise yatırımcının, kredi verenin ve ana şirketin ekonomik gerçeği görmesini hedefler. Aynı şirketin VUK bilançosu ile TFRS bilançosu bu nedenle önemli ölçüde farklı görünebilir.

Farkın sık görüldüğü alanlar şunlardır:

• Kiralamalar: TFRS 16’ya göre kiracı, çoğu kira sözleşmesi için bilançosuna bir kullanım hakkı varlığı ve buna karşılık bir kira yükümlülüğü alır. VUK kayıtlarında kira genellikle dönem gideri olarak izlenir.

• Hasılat: TFRS 15, gelirin müşteriye mal veya hizmet devri karşılığında ne zaman ve hangi tutarda kaydedileceğini beş adımlı bir modelle düzenler. Uzun vadeli sözleşmelerde zamanlama VUK uygulamasından farklılaşabilir.

• Finansal araçlar ve değer düşüklüğü: TFRS 9, alacaklar için beklenen kredi zararı modelini getirir. Şüpheli alacak karşılığının vergi kuralları ise ayrıdır.

• Çalışanlara sağlanan faydalar: Kıdem tazminatı yükümlülüğü TMS 19’a göre aktüeryal yöntemlerle ölçülür.

Bu farklar, yatırım kararlarında da sonuç doğurur. Örneğin yatırım teşvikleri kapsamında elde edilen devlet yardımlarının finansal tablolarda nasıl sunulacağını TMS 20 düzenler. Teşvik belgesiyle büyüyen bir şirketin TFRS raporu, bu yardımları vergi kayıtlarından farklı bir mantıkla gösterir.

Şirketler için 5 önemli nokta

Danışanlarımızdan gelen sorularda TFRS ile ilgili beş başlık tekrar tekrar karşımıza çıkıyor:

1. Kapsamı her yıl yeniden kontrol edin. Şirketin TFRS, BOBİ FRS veya KÜMİ FRS’den hangisine tabi olduğu, bağımsız denetim kapsamına ve faaliyet alanına bağlıdır. Sermaye piyasasına açılma, finans sektörüne lisans başvurusu ya da bağımsız denetim kapsamına girme bu tabloyu değiştirir.
2. Ana şirketin raporlama takvimini baştan öğrenin. Yabancı ortaklı şirketlerde grup, konsolidasyon için UFRS uyumlu verileri çoğu zaman yerel yasal takvimden önce ister. Bu tarihleri kuruluş aşamasında netleştirmek, yıl sonunda iki ekibin aynı anda çalışmasını önler.
3. Düzeltme kayıtlarını belgelendirin. VUK’tan TFRS’ye geçiş kayıtları her yıl tekrarlanır. Ayrı tutulan bu kayıtlar, bir sonraki yılın tablolarının sağlıklı hazırlanması ve olası bir incelemede açıklama yapabilmek için gereklidir.
4. Yürürlük ve erken uygulama tarihlerini izleyin. Her standardın metni, zorunlu uygulama tarihini ve varsa erken uygulama iznini içerir. TFRS 18 gibi yeni standartlar, tabloların sunuluşunu değiştirebileceği için bütçe ve sistem hazırlığını önceden planlamak gerekir.
5. Finansmana ve yatırımcıya göre düşünün. KGK, UFRS ile tam uyumlu raporlamanın şirketleri yabancı yatırımcı açısından daha cazip hâle getirdiğini belirtir. Zorunlu olmasanız bile banka kredisi, ortaklık görüşmesi veya şirket satışı öncesinde TFRS raporu hazırlamak süreci hızlandırabilir.

Sahada sık gördüğümüz yanlış inanışlar

“Bağımsız denetime girdik, artık TFRS uygulamamız gerekiyor.” Bu yaygın bir kanı ama 2018’den bu yana doğru değil. Denetime tabi olmak tek başına TFRS zorunluluğu doğurmaz; KAYİK listesinde değilseniz kural olarak BOBİ FRS uygularsınız.

“TFRS raporu hazırlarsak vergi defterine gerek kalmaz.” Bu da yanlış. Vergi beyanları yasal defterlere dayanır ve TFRS tabloları bu yükümlülüğün yerine geçmez.

“UFRS ile TFRS’nin içeriği tamamen farklıdır.” Değildir; TFRS nedir sorusunun bu açıdan cevabı basittir: TFRS, UFRS’nin KGK tarafından yayımlanmış Türkçe karşılığıdır. Yabancı bir denetçi veya ana şirket ile konuşurken bu bilgi, iki tarafın aynı standart setinden söz ettiğini görmeyi kolaylaştırır.

Yatırım sürecinin raporlama dışındaki adımlarını yatırım rehberi kategorimizdeki yazılarda ele alıyoruz.

Yabancı ortaklı şirketlerde TFRS raporlamasını kim hazırlar?

KGK’nın açıklamasına göre TMS’ye uygun finansal tabloların hazırlanması, şirket yönetiminin sorumluluğundadır. Denetçi bu tabloları denetler, ama hazırlamaz. Bu yüzden şirketin içinde veya dışında, yasal muhasebe ile TFRS’yi birlikte yürütebilecek bir ekibe ihtiyaç vardır.

Akal CPA olarak yabancı ortaklı şirketlerde VUK defterini ve ana şirketin istediği raporu ayrı işler olarak değil, aynı veri kaynağından beslenen iki çıktı olarak ele alıyoruz. Finansal raporlama hizmetlerimiz kapsamında dönüşüm kayıtlarını, TFRS ve BOBİ FRS tablolarını ve grup raporlama paketlerini hazırlıyoruz.

Son güncelleme: 17.10.2026