İrtibat Ofisi ile Şube Arasındaki Fark: Hangisi Size Uygun?

İrtibat ofisi, yabancı ülke kanunlarına göre kurulmuş bir şirketin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı izniyle Türkiye’de açtığı ve ticari faaliyette bulunmadan temsil, koordinasyon, kalite kontrol veya bilgi toplama gibi işleri yürüten bir büro olup kazanç elde etmeye yönelik iş yapamaz. Mevzuattaki adı “irtibat bürosu”dur. Şube ise yabancı şirketin Türkiye’de satış yapabilen, fatura kesebilen ve ticaret siciline tescil edilen kolu demektir. İkisi arasındaki seçim, Türkiye’de para kazanmayı planlayıp planlamadığınıza bağlıdır.

Bu yazıda irtibat ofisi açmak için aranan 5 şartı, izin verilen faaliyetleri ve süreleri, şube kuruluşunun nasıl işlediğini ve iki yapının vergi tarafındaki farkını anlatıyoruz. Yazının sonunda ise üçüncü bir seçenek olan yerli şirket kurmayı da karşılaştırmaya ekliyoruz.

İrtibat ofisi nedir ve hangi kurala dayanır?

İrtibat ofisi, yabancı bir şirketin Türkiye’deki gözü ve kulağıdır; ama eli değildir. Büro, ana şirket adına temas kurar, bilgi toplar ve iş ilişkilerini koordine eder. Sözleşme imzalayıp gelir elde etmek ise ana şirkete veya Türkiye’de kurulacak ayrı bir yapıya kalır.

Hukuki dayanak, 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’na dayanılarak çıkarılan uygulama yönetmeliğidir. Yönetmeliğin 6. maddesi, Bakanlığın yabancı ülke kanunlarına göre kurulmuş şirketlere Türkiye’de ticari faaliyette bulunmamak kaydıyla irtibat bürosu açma izni vermeye ve bu izinlerin süresini uzatmaya yetkili olduğunu söyler. Yönetmeliğin güncel metnine Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu Uygulama Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr) sayfasından ulaşabilirsiniz.

Başvuruları Bakanlık bünyesindeki Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü inceler. Genel Müdürlüğün hizmet standartları tablosunda (sanayi.gov.tr) irtibat bürosu açma izni için istenen belgeler ve 15 iş günlük tamamlanma süresi yer alır.

İrtibat bürosu nedir, irtibat ofisiyle aynı şey mi?

Evet, aynı yapıdan söz ediyoruz. Mevzuat ve Bakanlık yazışmaları “irtibat bürosu” ifadesini kullanır; günlük dilde ve yatırımcı yazışmalarında “irtibat ofisi” de yaygındır. Başvuru formlarında ve resmi yazılarda “irtibat bürosu” terimini kullanmanız, olası karışıklıkları baştan önler.

Liaison office nedir, yurt dışındaki karşılığı ne anlama gelir?

Liaison office nedir diye soran yabancı yatırımcıya kısa cevabımız şudur: İngilizcede “liaison office” ya da “representative office” olarak anılan yapının Türkiye’deki karşılığı irtibat bürosudur. Pek çok ülkede benzer bir temsil ofisi modeli var; ancak izinli faaliyetlerin kapsamı ve süreleri ülkeden ülkeye değişir. Bu yüzden ana şirketin başka ülkelerdeki temsil ofisi deneyimini Türkiye’ye birebir taşımamak gerekir.

İrtibat ofisi açmak için 5 şart

Yönetmelik ve Bakanlığın hizmet standartları birlikte okunduğunda, bir yabancı şirketin Türkiye’de irtibat bürosu izni alabilmesi için şu beş şartı karşılaması gerekir.

1. Yabancı ülke kanunlarına göre kurulmuş bir şirket olmak. Başvuru sahibi, yurt dışında kurulmuş ve faaliyette olan bir şirkettir. Yurt dışında yaşayan bir gerçek kişi bu yolla büro açamaz.
2. Türkiye’de ticari faaliyette bulunmamayı taahhüt etmek. Başvuruya, büronun yürüteceği işlerin kapsamını ve ticari faaliyet yürütmeyeceğini gösteren bir beyanname eklenir. Bu taahhüt, iznin varlık sebebidir.
3. İzin verilen faaliyet konularından birinde çalışmak. Büro; temsil ve ağırlama, tedarikçi kontrolü, teknik destek, bilgi aktarımı, pazar araştırması, tanıtım veya bölgesel yönetim merkezi gibi ticari olmayan işlerle sınırlıdır.
4. Belgeleri eksiksiz ve tasdikli sunmak. Ana şirketin konsolosluk onaylı veya apostilli faaliyet belgesi, faaliyet raporu ya da bilanço ve gelir tablosu, büro yetkilisine verilen yetki belgesi ve başvuru formu dosyanın temelidir.
5. Yeni kurulmuş şirketlerde olası süre şartını karşılamak. Bakanlık, yeni kurulan şirketlerin taleplerinde faaliyet konusu, sermaye ve personel sayısına bakarak şirketin kuruluşundan itibaren en az bir yıl geçmesini isteyebilir.

Başvuru belgeleri ve süreç adımları

Uygulamada dosya şu sırayla hazırlanır:

1. Ana şirketin yetkili organı, Türkiye’de irtibat bürosu açılmasına ve büro yetkilisinin atanmasına karar verir.
2. Faaliyet belgesi, finansal tablolar ve yetki belgesi ana şirketin ülkesinde düzenlenir, apostil veya konsolosluk onayı alınır ve Türkçeye tercüme ettirilir.
3. Başvuru formu ile ticari faaliyet yürütülmeyeceğine ilişkin beyanname imzalanır; işlemleri bir temsilci yürütecekse vekâletname eklenir.
4. Dosya Bakanlığa sunulur. Yönetmeliğe göre belgeleri tam olan kuruluş ve süre uzatma başvuruları, başvuru tarihinden itibaren 15 iş günü içinde sonuçlandırılır.
5. İzin çıktıktan sonra büro vergi dairesine kaydolur; vergi dairesi kayıt belgesi ile kira sözleşmesinin bir örneği en geç 1 ay içinde Genel Müdürlüğe iletilir.

Bankacılık, sermaye piyasası ve sigortacılık gibi özel mevzuatı olan finansal alanlarda irtibat bürosu talepleri, o alanın yetkili kurumu tarafından değerlendirilir. Lisans gerektiren diğer sektörlerde de Bakanlık, ilgili kurumun görüşünü alarak karar verebilir. Faaliyet alanınız bu gruplardan birine giriyorsa takvimi buna göre uzun tutmanızı öneririz.

İrtibat ofisi hangi işleri yapabilir, izin kaç yıl geçerli?

İrtibat bürosu ilk başvuruda, beyan edilen faaliyet kapsamında en fazla 3 yıl için izin alır. Süre bitmeden yapılan uzatma başvurusunu Genel Müdürlük; büronun geçmiş yıl faaliyetlerine, ana şirketin Türkiye’ye yönelik iş planına, harcama tutarına ve personel sayısına bakarak değerlendirir. Uzatmada öngörülen süreler faaliyetin türüne göre ayrışır.

Tablonun son satırı sahada en sık gözden kaçan noktadır. Türkiye pazarını yalnızca tanımak için irtibat ofisi açan bir şirket, 3 yılın sonunda aynı büroyla devam edemez. Bu süre, şube mi yeni şirket mi kararını vermek için ayrılmış bir hazırlık dönemi gibi düşünülmelidir.

İzinden sonra hangi bildirimler yapılır?

İzin almak işin başlangıcıdır. Yönetmeliğin 8. maddesine göre büro; adres, büro yetkilisi veya ana şirketin unvanı değiştiğinde değişikliği en geç 1 ay içinde ilgili belgelerle Genel Müdürlüğe bildirir. Her yıl en geç Mayıs ayı sonuna kadar da geçmiş yılın faaliyetlerini gösteren EK-4 bilgi formunu ve eklerini Bakanlığa gönderir.

Bu formu göndermeyen büroların süre uzatma talepleri değerlendirmeye alınmaz ve faaliyet izinleri resen iptal edilebilir. Bakanlık, büronun izindeki faaliyet konusuna uygun çalışıp çalışmadığını da denetleyebilir. İzin dışı faaliyet tespit edilirse büroya fiilen yürüttüğü iş için başvuru yapması amacıyla 30 gün verilir; ticari faaliyet tespit edilirse izin iptal edilir ve durum ilgili mercilere bildirilir.

Büro kapatılırken vergi dairesinden alınan iş bırakma yoklama fişi Genel Müdürlüğe gönderilir. Yönetmelik, büroların kapanış ve tasfiye sonucunda oluşan bakiye dışında yurt dışına transfer talebinde bulunamayacağını da düzenler.

Şube nedir, irtibat ofisinden nasıl ayrılır?

Şube, merkeze bağlı olmakla birlikte ticari işlemlerini kendi başına yürüten, ayrı tüzel kişiliği bulunmayan işletme birimidir. Yabancı şirketin Türkiye şubesi satış yapabilir, fatura kesebilir ve gelir elde edebilir. İrtibat ofisinden temel farkı budur: şube ticari faaliyet için, irtibat bürosu ticari olmayan temsil işleri için vardır.

Şubenin ayrı bir tüzel kişiliği olmadığı için şubenin borç ve yükümlülüklerinden ana şirket sorumludur. Bu nokta, risk yönetimi açısından yeni bir şirket kurmakla şube açmak arasındaki en belirgin farktır. Ana şirketin bilançosu Türkiye’deki faaliyetin riskini doğrudan taşır.

Yabancı şirket için şube kuruluşu nasıl yapılır?

Şube kuruluşu, Bakanlık izniyle değil ticaret sicili tesciliyle tamamlanır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 40. maddesine göre merkezi Türkiye dışında olan ticari işletmelerin Türkiye’deki şubeleri yerli ticari işletmeler gibi tescil olunur ve bu şubeler için yerleşim yeri Türkiye’de bulunan tam yetkili bir ticari mümessil atanır. Kanunun 48. maddesi de şubenin ticaret unvanında merkezin ve şubenin bulunduğu yerlerin ve şube olduğunun gösterilmesini şart koşar.

Pratikte süreç; ana şirketin şube açma kararı, ticari mümessilin belirlenmesi, tasdikli ve tercümeli kuruluş belgelerinin hazırlanması ve şubenin bulunacağı yerin ticaret sicili müdürlüğüne başvuruyla ilerler. Sicil müdürlükleri belge listesini kendi uygulamalarına göre isteyebildiği için başvurudan önce güncel listeyi teyit etmek zaman kazandırır. Tescilin ardından vergi dairesi kaydı, defterlerin açılışı ve çalışan varsa sosyal güvenlik bildirimleri gelir.

Tescil sonrasında yabancı yatırım tarafında da bir yükümlülük doğar. Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu Uygulama Yönetmeliği’nin 5. maddesine göre Kanun kapsamındaki şube, E-TUYS (Elektronik Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Bilgi Sistemi) için yetkilendirdiği kullanıcı aracılığıyla bilgilerini sisteme girer. Faaliyet bilgi formunu da her yıl en geç Mayıs ayı sonuna kadar elektronik ortamda doldurur.

Vergi tarafında irtibat ofisi ve şube nasıl farklılaşır?

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 2026 tarihli Kurumlar Vergisi Beyan Rehberi’ne göre, yabancı bir şirketin Türkiye’de yalnızca irtibat bürosuna bağlı faaliyetleri varsa irtibat bürosu adına sadece gelir stopaj vergisi yönünden, yani muhtasar ve prim hizmet beyannamesi (işverenin kestiği vergileri ve sigorta primlerini bildirdiği beyanname) için mükellefiyet açılır. Aynı rehber, Türkiye’de şube açan yabancı şirketin kurumlar vergisi, katma değer vergisi ve geçici vergi yönünden mükellef olması gerektiğini belirtir.

Şubenin kazancı, ana şirketin dar mükellefiyeti kapsamında Türkiye’deki iş yeri üzerinden vergilendirilir. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’na göre genel oran %25’tir; bankalar ve bazı finans kuruluşlarında daha yüksek oran uygulanır. Şubenin ana merkeze aktardığı kâr için ayrıca kesinti gündeme gelir ve ana şirketin ülkesiyle yapılmış çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması bu yükü değiştirebilir; oranı karar aşamasında ayrıca hesaplamanızı öneririz.

İrtibat ofisi çalışanlarının ücretlerinde de özel bir düzenleme var. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın ücret geliri rehberine göre Gelir Vergisi Kanunu’nun 23. maddesinin birinci fıkrasının (14) numaralı bendi, Türkiye’de kazanç sağlayan bir faaliyeti bulunmayan dar mükellef işverenin, Türkiye dışında elde ettiği kazançlardan döviz olarak ödediği ücretleri gelir vergisinden istisna eder. İstisnanın şartları bir arada aranır; ödemenin Türkiye’deki hesaplara gider yazılmaması da bunlardan biridir. Bordro kurgusunu bu şartlara göre baştan kurmak gerekir.

İrtibat ofisi, şube ve yeni şirket karşılaştırması

Yabancı şirketin önünde aslında üç seçenek vardır: irtibat bürosu, şube ve Türkiye’de kurulacak bir limited veya anonim şirket. Aşağıdaki tablo kararı etkileyen ölçütleri yan yana koyar.

Yerli şirket seçeneğinde sermaye kuralları devreye girer. 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 1 Ocak 2024’ten itibaren kurulan limited şirketlerde asgari sermaye 50.000 TL, anonim şirketlerde 250.000 TL’dir. Yabancı ana şirketin tek pay sahibi olduğu bir yapının nasıl işlediğini anonim şirket nedir yazımızda anlattık.

Hangisi size uygun? Üç yatırımcı profili

Karar, Türkiye’deki faaliyetin bugünkü ve iki üç yıl sonraki hâline göre verilmelidir. Aşağıdaki profiller kurgusal örneklerdir; kesin seçim için yapınızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Pazarı tanımak isteyen üretici. Örneğin Türkiye’deki tedarikçilerle çalışan bir Avrupa şirketi, burada satış yapmadan yalnızca üretici firmaların kalitesini denetlemek istiyor olabilir. Bu profil için irtibat ofisi çoğu zaman yeterlidir; satış ana şirketten yürür, büro kontrol ve koordinasyon yapar.

Türkiye’de sözleşme imzalayıp fatura kesecek şirket. Satış, proje veya hizmet faaliyeti başladığı anda irtibat bürosu yetersiz kalır. Ana şirket Türkiye’deki riskini kendi bilançosunda taşımaya hazırsa şube, riski ayrıştırmak istiyorsa yerli bir şirket değerlendirilir.

Yerel ortak veya yatırımcı almayı düşünen grup. Şubeye ortak alınamaz; çünkü şube ana şirketin bir parçasıdır. Türkiye’de yerel bir ortakla çalışmak, ileride pay devretmek ya da teşvik belgesine başvurmak isteyen yatırımcılar için limited veya anonim şirket daha esnek bir zemin sunar. Kuruluş adımlarını şirket nasıl kurulur rehberimizde sırasıyla ele aldık.

Sahada sık gördüğümüz hatalar

Yabancı şirketlerle yürüttüğümüz görüşmelerde bazı yanlış varsayımlar sık tekrar ediyor:

• Pazar araştırması izniyle açılan büronun 3 yıl sonra kolayca uzatılacağını düşünmek. Yönetmelik bu büroların süresinin uzatılmayacağını açıkça söyler.
• Büro yetkilisinin müşteriyle fiyat pazarlığı yapması veya sipariş toplaması. Bu tür işler ticari faaliyet sayılabilir ve izni riske atar.
• Mayıs sonundaki EK-4 bildirimini, Türkiye’de faaliyet az olduğu gerekçesiyle ertelemek. Bildirimin yapılmaması iznin resen iptaline yol açabilir.
• Adres veya büro yetkilisi değişikliğini yalnızca vergi dairesine bildirip Genel Müdürlüğe 1 ay içinde bildirmeyi unutmak.
• Şube açmayı, ana şirketin Türkiye’deki borç riskini sınırlayan bir yol sanmak. Şubenin ayrı tüzel kişiliği olmadığı için risk doğrudan ana şirkete yansır.

Yanlış: “İrtibat ofisi küçük ölçekli bir şubedir.” Doğru: İrtibat bürosu, ticari faaliyet yapmama taahhüdüyle açılan bir temsil birimidir; şube ise ticari işletmenin kendisidir. Aradaki fark büyüklük değil, faaliyetin niteliğidir.

Karar vermeden önce sorulacak tek soru

İrtibat ofisi ile şube arasındaki seçim, aslında Türkiye’de ne yapacağınız sorusunun cevabıdır. Yalnızca temsil, kontrol ve bilgi toplama işleri için büro yeterli olabilir; para kazanmaya başladığınız gün ise şube veya yerli şirket gündeme gelir. Yapıyı baştan doğru kurmak, birkaç yıl sonra büroyu kapatıp sıfırdan şirket kurmanın maliyetinden sizi korur.

Şube, irtibat ofisi ve diğer kuruluş seçeneklerine dair yazılarımıza Türkiye’de şirket kuruluşu kategorimizden ulaşabilirsiniz. Türkiye’de şube ve irtibat ofisi kuruluşu hizmetimizde Bakanlık başvurusundan ticaret sicili tesciline, yıllık bildirimlerden kapanış işlemlerine kadar süreci uçtan uca yürütüyoruz.

Son güncelleme: 17.10.2026