SGK İşyeri Tescil Nasıl Yapılır? İlk Personelden Önce Yapılacaklar

SGK işyeri tescil, sigortalı çalıştıracak her işverenin işyerini Sosyal Güvenlik Kurumu’na kaydettirdiği ve karşılığında bir işyeri sicil numarası aldığı işlemdir. Ticaret siciline tescil edilen bir şirket için bu kayıt çoğunlukla kendiliğinden oluşur: sicil müdürlüğüne yapılan kuruluş bildirimi Kuruma da yapılmış sayılır. Sizin işiniz, ilk personel işe başlamadan önce bu kaydın doğru adres, doğru faaliyet konusu ve doğru işyeri sicil numarasıyla oluştuğunu kontrol etmek ve bildirim düzenini kurmaktır.

Bu yazıda konuya işveren gözüyle bakıyoruz. Hangi durumda kayıt otomatik oluşur, hangi durumda ayrıca işyeri bildirgesi vermeniz gerekir, ilk bordrodan önce hangi beş adımı tamamlamalısınız ve süre kaçarsa ceza nasıl hesaplanır, sırasıyla anlatıyoruz.

SGK işyeri tescil nedir, kimleri kapsar?

SGK işyeri tescil, Kurumun bir işyerini dosyalayıp ona sicil numarası vermesidir. 5510 sayılı Kanun’un 12. maddesine göre hizmet akdiyle sigortalı çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan kurumlar işverendir. Yani yükümlülüğü doğuran şey şirketin türü değil, sigortalı çalıştırmaya başlamasıdır.

Kanun işyerini de geniş tanımlar. Sigortalıların işlerini yaptıkları yer, bu yerin maddi ve maddi olmayan unsurlarıyla birlikte işyeri sayılır. Dinlenme, emzirme, yemek ve eğitim alanları ile işin yapıldığı araçlar da bu kapsama girer. Şirketin merkezi bir yerde, üretimi başka bir yerde yapılıyorsa, SGK açısından iki ayrı işyeri söz konusu olabilir.

Bu ayrım yabancı yatırımcılar için önemlidir. Türkiye’de şirket kurup ilk aşamada personel çalıştırmayan bir yapıda da kayıt oluşur, ama asıl yükümlülükler ilk sigortalıyla başlar. Kuruluşun genel akışını şirket nasıl kurulur rehberimizde adım adım anlattık; burada yalnızca SGK tarafına odaklanıyoruz.

Şirketlerde işyeri tescil nasıl gerçekleşir?

Sermaye şirketlerinde işyeri tescil, ticaret sicili üzerinden yürür. 2018’de 7099 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten bu yana 5510 sayılı Kanun, şirket kuruluşunun sicil müdürlüğüne bildirilmesini SGK’ya yapılmış bildirim olarak kabul eder. Bu durumda ilgililer ayrı bir işyeri bildirgesi düzenlemez.

Sicil müdürlüğünün de bir süresi vardır. Kanuna göre ticaret sicili memurlukları, kendilerine yapılan kuruluş bildirimini en geç on gün içinde Kuruma bildirmek zorundadır. Bu yüzden tescil tarihinden kısa süre sonra işe alım planlıyorsanız, SGK kaydının oluşup oluşmadığını e-Devlet üzerinden kontrol etmenizi öneririz.

Uygulamada sorun çıkaran nokta, kuruluş başvurusunda girilen bilgilerdir. Adres eksik yazıldıysa ya da faaliyet konusu fiili işi yansıtmıyorsa, SGK kaydı da aynı hatayı taşır. Düzeltme sonradan mümkündür, ama ilk bordro bu düzeltmeyi beklemek zorunda kalabilir.

İşyeri bildirgesi ne zaman ayrıca verilir?

İşyeri bildirgesi, ticaret sicili yolunun kapsamadığı her durumda işverenin kendisinin verdiği formdur. Temel kural 5510 sayılı Kanun’un 11. maddesindedir: işveren, Kurumca hazırlanan işyeri bildirgesini en geç sigortalı çalıştırmaya başladığı tarihte vermekle yükümlüdür. Bildirim, e-Devlet’teki “İşyeri Bildirgesi (4-a’lı Sigortalı Çalıştırılanlar Yönünden)” menüsünden elektronik ortamda yapılır.

Şirket sahipleri için ayrıca bildirge gerektiren başlıca durumlar şunlardır:

• Şirketin merkez dışında, sigortalı çalıştıracağı yeni bir işyeri açması
• Şirket türünün değişmesi, başka bir şirketle birleşmesi veya başka şirkete katılması (tescile ilişkin ilan tarihini izleyen on gün içinde)
• İşyerinin başka bir ildeki adrese taşınması (taşındığı tarihi izleyen on gün içinde)
• Sigortalı çalıştırılan bir işin veya işyerinin başka bir işverene devredilmesi (devir tarihini izleyen on gün içinde)
• Bir işi alt işveren olarak üstlenip o iş için ayrıca sigortalı çalıştırmak

Ticaret unvanının değişmesi bunlardan farklıdır. SGK’nın işveren rehberine göre unvan değişikliğinde yeni bildirge gerekmez; değişikliği gösteren Ticaret Sicili Gazetesi ile Kurumu bilgilendirmek yeterlidir. Adres değişikliğinin diğer yönlerini ayrı bir yazımızda ele alıyoruz.

İlk personelden önce SGK işyeri tescil sürecini 5 adımda tamamlayın

Aşağıdaki sıra, yeni kurulmuş ve ilk kez çalışan alacak bir şirket için hazırlandı. Adımlar birbirine bağlıdır; bir öncekindeki eksik, bir sonrakinde gecikme olarak geri döner.

1. Adım: Kuruluş bilgilerinin SGK’ya doğru aktarıldığını doğrulayın

Tescilden sonraki ilk iş, şirketin SGK kaydında görünen unvan, adres ve vergi kimlik numarasını kontrol etmektir. Tüzel kişilerde vergi kimlik numarası, gerçek kişi işverenlerde T.C. kimlik numarası kaydın temel anahtarıdır. Bu bilgilerden biri yanlışsa, bildirgeler sisteme yanlış dosya üzerinden gider.

2. Adım: İşyeri sicil numarası ve işkolu kodunu kontrol edin

İşyeri sicil numarası, SGK’nın her işyerine verdiği ve tüm bildirgelerde kullanılan numaradır. Kayıtta işyerinin faaliyetine göre belirlenen işkolu kodu ve işyerinin bağlı olduğu sosyal güvenlik merkezi de görünür. İşkolu kodu fiili faaliyetinizle uyumlu değilse, imalat gibi faaliyet türüne bağlı prim desteklerinin uygulanmasında sorun çıkabilir; düzeltmeyi ilk bordrodan önce istemek en az zahmetli yoldur.

3. Adım: e-Bildirge erişimini kurun

Bildirgeleri internet üzerinden vermek için işyeri adına sistem kullanıcısı tanımlanır. SGK bu süreci e-Sigorta sözleşmesinin e-Devlet üzerinden onaylanması ve aktivasyonuyla yürütür. Bordroyu bir mali müşavir veya bordro ekibi hazırlayacaksa, yetkilendirmenin de bu aşamada yapılması zaman kazandırır.

4. Adım: İşe giriş bildirimini çalışma başlamadan yapın

İşyeri kaydı hazır olsa da çalışanlar tek tek bildirilir. 5510 sayılı Kanun’un 8. maddesine göre işveren, hizmet akdiyle çalışacak kişiyi sigortalılık başlangıcından önce Kuruma bildirir. Kanun, ilk kez işyeri bildirgesi verilen işyerleri için bir esneklik tanır: ilk sigortalı çalıştırılan tarihten itibaren bir ay içinde işe başlayanların bildirimi, en geç bu bir aylık sürenin sonuna kadar yapılabilir.

5. Adım: İlk ayın bordro ve beyan düzenini kurun

İlk çalışanla birlikte aylık bir döngü başlar. Ücret bordrosu hazırlanır, sigortalı ve işveren primleri hesaplanır, prim ve hizmet bilgisi muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle bildirilir. Teşviklerden yararlanma şartları da bu ilk bildirimde belirlendiği için, uygun destekleri SGK teşvikleri yazımızdaki listeyle birlikte değerlendirmenizi öneririz.

İşyeri tescil sonrası işveren prim yükü: 2026 tablosu

SGK kaydı, işverenin prim borcunun da başladığı noktadır. 5510 sayılı Kanun’a göre 2026’da malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi, prime esas kazancın %21’idir; bunun %9’u sigortalı, %12’si işveren hissesidir. Oran 7566 sayılı Kanun’la %20’den %21’e çıkarıldı ve işveren payı bir puan arttı.

Kısa vadeli sigorta kolları primi, iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık ve analık risklerini karşılar ve tamamını işveren öder. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na göre 2026’da brüt asgari ücret 33.030 TL’dir ve hiçbir prim indirimi uygulanmadığında asgari ücretli bir çalışanın işverene aylık maliyeti 40.874,63 TL olur. Bu tutar, yeni işyerinin nakit planında ilk aydan itibaren yer almalıdır.

SGK işyeri tescil cezası ne kadar?

İşyeri tescil cezası, 5510 sayılı Kanun’un 102. maddesine göre işverenin defter tutma şekline bağlıdır ve brüt asgari ücretin katı olarak hesaplanır. Bildirge hiç verilmezse, geç verilirse veya elektronik ortamda verilmesi zorunluyken başka yolla verilirse ceza uygulanır. Ticaret sicili yoluyla kaydı oluşan şirketlerde bu risk asıl olarak şube, yeni işyeri ve devir gibi bildirge gerektiren durumlarda doğar.

Tutarlar, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın açıkladığı 33.030 TL’lik 2026 brüt asgari ücret üzerinden hesaplandı. Sermaye şirketleri bilanço esasına göre defter tuttuğu için çoğu zaman ilk satır geçerlidir.

Kanun, kendiliğinden düzeltmeyi de ödüllendirir. Denetim veya başka bir kurumdan gelen bilgiyle tespit edilmeden önce bildirge yasal süreden sonraki 30 gün içinde verilir ve ceza tebliğden itibaren 15 gün içinde ödenirse, ceza dörtte biri üzerinden uygulanır. Bu kapsama girmeyen cezalarda da tebliğden sonraki 15 gün içinde itiraz etmeden peşin ödeme yapılırsa tutarın dörtte üçü tahsil edilir; aynı süre içinde Kuruma itiraz etmek de mümkündür.

Yabancı ortaklı şirketlerde nelere dikkat edilir?

Yabancı ortaklı bir şirkette işyeri kaydı yerli şirketle aynı yoldan oluşur; farklılık daha çok kişilerin sigortalılığındadır. 5510 sayılı Kanun’un 7. maddesine göre limited şirket ortaklarının kendi adına bağımsız çalışan sigortalılığı, şirketin ticaret siciline tescil edildiği tarihte başlar. Anonim şirkette ise bu tarih, ortağın yönetim kuruluna seçildiği tarihtir. Yabancı ortakların durumu, ülkesiyle yapılmış sosyal güvenlik sözleşmesine göre ayrıca değerlendirilir.

Yabancı uyruklu bir çalışanı işe alacaksanız sıra değişmez: önce çalışma izni süreci tamamlanır, ardından çalışan sigortalı olarak bildirilir. İzin çıkmadan işe başlatmak, hem SGK hem de çalışma izni mevzuatı açısından ayrı yaptırımlar doğurabilir. Bu nedenle işe başlama tarihini izin tarihine göre planlamanızı öneririz.

Sahada sık gördüğümüz hatalar

Danışanlarımızın SGK tarafında yaşadığı gecikmeler genellikle birkaç tekrar eden hatadan kaynaklanır:

• Tescilden hemen sonra işe alım yapıp sicilin on günlük aktarım süresini hesaba katmamak
• Şubede ya da depoda çalışan personeli merkez işyerinin sicil numarasından bildirmek
• Fiili faaliyetle uyumsuz işkolu kodunu fark etmeden ilk bordroyu hazırlamak
• Şirket birleşmesi veya tür değişikliğinden sonra on günlük bildirge süresini kaçırmak
• e-Bildirge yetkisini işe alım gününe bırakmak

Bu listenin ortak noktası, hepsinin ilk çalışan gelmeden çözülebilmesidir. SGK işyeri tescil adımlarını işe alım tarihinden geriye doğru planlamak, ceza riskini ve ilk ayın bordro telaşını birlikte azaltır.

Kaynaklar: SGK: İşyeri, işveren ve işyerinin bildirimi · 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu · Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı: 2026 asgari ücreti

Son güncelleme: 17.10.2026