Şahıs Şirketi mi Limited Şirket mi? Vergi ve Sorumluluk Farkı

Şahıs şirketi mi limited şirket mi sorusunun kısa cevabı, kârınızın büyüklüğüne ve üstlenmeye hazır olduğunuz riske bağlıdır. Şahıs şirketi (hukuki adıyla şahıs işletmesi), sahibinden ayrı bir tüzel kişiliği olmayan ve kazancı artan oranlı gelir vergisiyle vergilenen tek kişilik ticari işletmedir. Limited şirket ise kendi tüzel kişiliği olan, kazancı %25 kurumlar vergisine tabi bir sermaye şirketidir. Düşük ve orta kârda şahıs işletmesi vergi açısından hafif kalabilir; kâr büyüdükçe, ortak ihtiyacı doğdukça ve kişisel risk arttıkça limited şirket öne geçer.

Bu yazıda iki yapıyı altı başlıkta karşılaştırıyoruz: vergi yükü, sorumluluk, kuruluş ve işletme maliyeti, kârın kullanımı, bürokrasi ve büyüme imkânı. 2026 gelir vergisi dilimleriyle kurgusal bir hesap tablosu da hazırladık. Son bölümde şahıs işletmesinden limited şirkete geçişin ne zaman gündeme geldiğini anlatıyoruz.

“Şahıs şirketi” hukuken ne anlama gelir?

Günlük dilde “şahıs şirketi” denince tek kişinin kendi adına açtığı ticari işletme kastedilir. Mevzuattaki karşılığı şahıs işletmesi veya ferdi işletmedir; ortada bir şirket sözleşmesi ya da ayrı bir tüzel kişi yoktur. İşletmenin vergi numarası da, borcu da, kazancı da doğrudan sahibine aittir.

Burada küçük ama önemli bir terim farkı var. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın ticari kazanç rehberinde “şahıs şirketleri” ifadesi kollektif ve adi komandit şirketler için kullanılır. Bu şirketlerin ortakları kâr paylarını kendi gelir vergisi beyannamelerinde ayrı ayrı beyan eder. Bu yazıda “şahıs şirketi” derken, okurlarımızın çoğunun kastettiği tek kişilik şahıs işletmesini anlatıyoruz.

Limited şirketin hukuki yapısını, ortak sayısını ve pay devri kurallarını limited şirket nedir yazımızda ayrıntılı ele aldık. Aşağıda yalnızca iki yapıyı birbirinden ayıran noktalara odaklanıyoruz.

Şahıs şirketi mi limited şirket mi: 6 temel fark

Karar verirken çoğu girişimci yalnızca kuruluş masrafına bakar. Oysa iki yapı arasındaki asıl fark, şirket kurulduktan sonraki yıllarda ödenen vergide ve taşınan riskte ortaya çıkar. Aşağıdaki altı başlık, danışanlarımızın bu kararda en çok tarttığı konuları kapsar.

1. Vergi: artan oranlı gelir vergisi mi, sabit %25 mi?

Şahıs işletmesinin kazancı, sahibinin diğer gelirleriyle birlikte Gelir Vergisi Kanunu’nun 103. maddesindeki tarifeyle vergilendirilir. 332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile belirlenen 2026 tarifesinde ücret dışındaki gelirler için dilimler şöyledir: 190.000 TL’ye kadar %15, 400.000 TL’ye kadar %20, 1.000.000 TL’ye kadar %27, 5.300.000 TL’ye kadar %35, üzeri %40. Kazanç büyüdükçe her yeni lira daha yüksek oranla vergilenir.

Limited şirkette tablo farklıdır. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Kurumlar Vergisinde Oran Uygulamaları rehberine göre kurumlar vergisi kural olarak kurum kazancı üzerinden %25 oranında alınır. Bu oran, kâr ister 300.000 TL ister 30 milyon TL olsun değişmez. Bankalar ve bazı finans kuruluşları için oran %30’dur; yurt içi asgari kurumlar vergisi uygulaması da hesaba katılır.

Hikâyenin ikinci yarısı kâr dağıtımıdır. Limited şirket kârını ortağa dağıttığında, 22 Aralık 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 9286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca %15 kâr payı stopajı keser. Gelir Vergisi Kanunu’nun 22. maddesine göre tam mükellef kurumlardan alınan kâr paylarının yarısı gelir vergisinden istisnadır; ortak beyanname vermek zorunda kalırsa kesilen stopaj hesaplanan vergiden mahsup edilir.

2. Sorumluluk: kişisel malvarlığınız ne kadar korunur?

Şahıs işletmesinde işletme ile sahibi aynı kişidir. Bir tedarikçi, banka veya kiraya veren alacağını işletmeden tahsil edemezse, sahibinin evine, aracına ve banka hesabına başvurabilir. Ticari risk büyüdükçe bu durum, kararın vergiden bile önemli kısmı hâline gelir.

Limited şirkette ortak, ticari borçlar için kural olarak yalnızca taahhüt ettiği sermaye payıyla sorumludur. Kamu borçlarında ise koruma daha dardır: 6183 sayılı Kanun’a göre şirketten tahsil edilemeyen vergi ve benzeri alacaklar için ortak, sermaye payı oranında takip edilebilir; şirketi temsil eden müdürün kanuni temsilci olarak sorumluluğu da doğabilir. Yani limited şirket riski ortadan kaldırmaz, sınırlar ve öngörülebilir kılar.

3. Kârın kullanımı: işletmeden para çekmek

Şahıs işletmesinin sahibi, kazancını yıl içinde dilediği zaman işletmeden çekebilir; vergi zaten tüm kazanç üzerinden hesaplanmıştır. Buna karşılık Gelir Vergisi Kanunu’nun 41. maddesine göre teşebbüs sahibinin kendisine ödediği ücretler ve çektiği paralar gider yazılamaz. Kendi emeğinizin karşılığı, kârdan ayrı bir gider kalemi olarak düşülmez.

Limited şirkette ortak aynı zamanda müdürse, kendisine bordroyla ücret ödenebilir ve bu ücret şirket için gider olur; ücret ise ortağın tarafında ücret tarifesiyle vergilendirilir. Ortağın şirketten belgesiz para çekmesi ise ortaklardan alacak hesabını büyütür ve faiz hesaplanması, hatta örtülü kazanç tartışması doğurabilir. Kârı şirkette bırakıp yatırıma ayırmayı planlayanlar için limited şirketin %25’lik sabit oranı belirgin bir avantajdır.

4. Şahıs şirketi kurma maliyeti ile limited şirket maliyeti

Şahıs şirketi kurma maliyeti genellikle daha düşüktür, çünkü ana sözleşme, sermaye ve ticaret sicilinde şirket tescili gibi kalemler yoktur. Başlıca giderler vergi dairesine işe başlama bildirimi, faaliyetin niteliğine göre ticaret veya esnaf siciline ve odaya kayıt, defter, mali mühür veya e-imza ile mali müşavirlik ücretidir. Yasal bir asgari sermaye şartı da bulunmaz.

Limited şirkette asgari esas sermaye, 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 1 Ocak 2024’ten itibaren kurulan şirketler için 50.000 TL’dir. Sermaye bir gider değildir ve tescilden sonraki 24 ay içinde ödenebilir; ama ana sözleşme, sicil hizmet ücretleri, ilan bedeli ve kuruluş danışmanlığı bütçeye eklenir. Kalemlerin tamamını şirket kurma maliyeti yazımızda tek tek inceledik.

5. Defter, beyanname ve bürokrasi yükü

Şahıs işletmesi, iş hacmi yasal hadlerin altında kaldığı sürece işletme hesabı esasına göre defter tutabilir. Yıllık gelir vergisi beyannamesi izleyen yılın Mart ayında verilir; Gelir İdaresi Başkanlığı’nın rehberine göre vergi Mart ve Temmuz aylarında iki eşit taksitle ödenir. Hadler her yıl yeniden belirlendiği için defter türünü yıllık olarak kontrol etmek gerekir.

Limited şirket ise Vergi Usul Kanunu’nun 177. maddesine göre hacmi ne olursa olsun bilanço esasına göre defter tutar. Kurumlar vergisi beyannamesi hesap dönemini izleyen Nisan ayında verilir. Bunlara ek olarak her yıl olağan genel kurul toplantısı yapılır, karar ve pay defterleri tutulur, müdür ve ortak değişiklikleri ticaret siciline tescil ettirilir. Muhasebe ücretinin şahıs işletmesine göre daha yüksek olmasının sebebi bu ek iş yüküdür.

6. Büyüme, ortak alma ve devir

Şahıs işletmesine ortak almak mümkün değildir; ortaklık gündeme geldiğinde ya yeni bir şirket kurulur ya da işletme bir şirkete devredilir. İşletmeyi satmak veya bir sonraki kuşağa bırakmak da, tek tek varlıkların devri anlamına geldiği için zahmetlidir.

Limited şirkette pay devriyle yeni ortak girebilir, ortak çıkabilir, şirket ileride anonim şirkete dönüştürülebilir. Kurumsal müşteriler, bankalar ve yabancı iş ortakları da sözleşme imzalarken çoğu zaman sermaye şirketini tercih eder. Yabancı bir ortağın Türkiye’de faaliyet göstermesi planlanıyorsa limited şirket, pratikte daha sık seçilen yapıdır.

2026 tarifesiyle kurgusal vergi karşılaştırması

Aşağıdaki tablo, farklı kâr seviyelerinde iki yapının vergi yükünü kabaca karşılaştırır. Hesap kurgusaldır ve sadeleştirilmiştir: başka geliri olmayan tek kişi varsayılmış; indirimler, Bağ-Kur primleri, geçici vergi mahsubu ve teşvikler dikkate alınmamıştır. Limited şirkette ortağın yıllık beyan yükümlülüğü doğarsa nihai tutar değişebilir.

Tablodan iki sonuç çıkıyor. Birincisi, kâr şirkette kaldığı sürece limited şirketin avantajı yaklaşık 1.175.000 TL’lik kâr seviyesinden sonra başlar; bu noktanın altında gelir vergisi tarifesi daha hafiftir. İkincisi, kârın tamamı her yıl ortağa dağıtılırsa toplam yük, tablodaki seviyelerde şahıs işletmesinin üzerinde kalır.

Bu yüzden asıl soru “hangisi daha az vergi öder?” değil, “kârın ne kadarını şirkette bırakacağım?” sorusudur. Kazancını büyük ölçüde yeniden yatırıma ayıran bir işletme için limited şirket anlamlı bir tasarruf sağlayabilir. Kazancının tamamını kişisel harcamaya çeken bir işletme sahibi için fark beklenenden küçük çıkabilir.

İki yapının karşılaştırma tablosu

Şahıs şirketi açma ne zaman daha mantıklı?

Şahıs şirketi açma, kârı görece düşük, riski sınırlı ve tek kişinin yürüttüğü işlerde genellikle daha pratik bir başlangıçtır. Yeni başlayan bir danışman, küçük bir e-ticaret girişimi veya kendi atölyesini açan bir zanaatkâr bu profile uyabilir. Kuruluşu kısa, muhasebesi sade ve maliyeti düşüktür.

Şahıs şirketi kurma kararında yine de birkaç noktayı tartmak gerekir:

• Faaliyetiniz yüksek tutarlı sözleşme, kira veya personel riski taşıyor mu?
• İlk iki üç yıl içinde kârın 1 milyon TL bandına yaklaşması bekleniyor mu?
• Yakın gelecekte bir ortak veya yatırımcı almayı düşünüyor musunuz?
• Müşterileriniz fatura keseceğiniz yapının sermaye şirketi olmasını şart koşuyor mu?

Bu sorulardan birine bile “evet” cevabı veriyorsanız, limited şirketi en baştan değerlendirmek sonradan yapılacak bir geçişin maliyetinden sizi kurtarabilir. Cevaplar “hayır” ise şahıs işletmesiyle başlayıp işi büyüdükçe yeniden bakmak makul bir yoldur.

Şahıs şirketinden limited şirkete geçiş ne zaman gündeme gelir?

Şahıs şirketinden limited şirkete geçiş, genellikle üç sinyal birlikte görüldüğünde gündeme gelir: kâr, gelir vergisi tarifesinin %35 dilimine girmeye başlamıştır; işletme önemli borç veya sözleşme riskleri üstlenmiştir; ya da bir ortak, yatırımcı veya büyük kurumsal müşteri kapıdadır. Tek başına kâr artışı bile yeterli bir gerekçe olabilir, ama karar kârın ne kadarının işletmede kalacağı hesaplanmadan verilmemelidir.

Geçiş için iki temel yol vardır. İlki, şahıs işletmesini kapatıp yeni bir limited şirket kurmaktır; bu yolda stoklar, demirbaşlar ve müşteri sözleşmeleri yeni şirkete tek tek aktarılır. İkincisi, işletmenin aktif ve pasifleriyle birlikte yeni kurulan şirkete sermaye olarak konulmasıdır. Her iki yolun vergi sonuçları, devrin şekline ve şartların sağlanıp sağlanmadığına göre değişir.

Sahada sık gördüğümüz hata, geçişin yıl ortasında, defter ve stok kayıtları netleştirilmeden yapılmasıdır. Bu durumda aynı mal iki defterde görünür, KDV ve amortisman kayıtları karışır. Geçişi hesap dönemi başına planlamak ve kapanış envanterini önceden hazırlamak, işin en güvenli kısmıdır.

Karar vermeden önce yapmanız gereken hesap

Şahıs şirketi mi limited şirket mi sorusunu kendi rakamlarınızla cevaplamak için önce önümüzdeki üç yılın tahmini kârını yazın. Ardından bu kârın ne kadarını kişisel harcamaya çekeceğinizi, ne kadarını işletmede bırakacağınızı belirleyin. Son olarak iki yapı için vergi, Bağ-Kur primi ve muhasebe giderini yan yana koyun; tablodaki hesap bu çalışmanın yalnızca başlangıcıdır.

Gelir vergisi mükellefiyetine ilişkin ayrıntılı kuralları Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Ticari Kazanç Elde Eden Mükellefler İçin Vergi Rehberi sayfasında bulabilirsiniz. GİB’e göre gerçek usulde vergilendirilen ticari kazanç sahipleri, üç aylık kazançları üzerinden %15 oranında geçici vergi öder. Şirket türleriyle ilgili diğer yazılarımıza Türkiye’de şirket kuruluşu kategorimizden ulaşabilirsiniz.

Hangi yapıyı seçerseniz seçin, şirket kuruluş işlemleri hizmetimizde işe başlama bildiriminden ticaret sicili tesciline ve ilk muhasebe kurulumuna kadar süreci uçtan uca yürütüyoruz.

Son güncelleme: 17.10.2026