Çalışma İzni Nasıl Alınır? Başvurudan Onaya İşveren Rehberi

Çalışma izni nasıl alınır sorusunun kısa cevabı şudur: yabancıyı çalıştıracak işveren, e-Devlet üzerinden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın e-İzin sistemine girer, başvuruyu elektronik imzayla tamamlar, onaydan sonra harcı öder ve yabancı izin kartıyla işe başlar. Çalışma izni, yabancının Türkiye’de belirli bir işverene bağlı olarak yasal biçimde çalışmasına imkân veren ve süresi boyunca ikamet hakkı da tanıyan resmi izindir. Süreç yedi adımdan oluşur ve adımların çoğu işverenin sorumluluğundadır.

Bu yazıda belge listesine değil, sürecin kendisine odaklanıyoruz: hangi adımı kim atar, hangi süre ne zaman işlemeye başlar, onaydan sonra neler yapılır ve izin nasıl uzatılır. Başvuruya yüklenecek evrakları ayrı bir yazıda ele aldık.

Çalışma izni nasıl alınır? 7 adımlık süreç

Süreç, yabancının nerede bulunduğuna göre küçük farklılıklar gösterse de aynı omurgayı izler. Bakanlığın yayımladığı adım adım başvuru rehberi ve e-İzin kullanım kılavuzu esas alındığında akış aşağıdaki tablodaki gibidir.

1. Adım: İş sözleşmesi ve ön kontrol

Süreç, işverenle yabancı arasında imzalanan iş sözleşmesiyle başlar. Sözleşmeyi imzalamadan önce şirketin Bakanlık değerlendirme kriterlerini karşılayıp karşılamadığını kontrol etmenizi öneririz: Türk vatandaşı istihdamı, mali yeterlilik ve göreve göre ücret alt sınırı. Bu kriterlerin ayrıntısını ve hangi belgelerin yükleneceğini yabancı çalışma izni için gerekli evraklar yazımızda anlattık.

Sözleşmeye yazılan ücret sonradan bağlayıcı olur. Bakanlığın adım adım rehberine göre sigorta primine esas alınacak tutar, başvuruda yabancıya ödeneceği beyan edilen ücretten düşük olamaz. Bu yüzden ücreti bordro gerçekliğiyle uyumlu belirlemek gerekir.

2. Adım: e-İzin sistemine giriş ve işyeri kaydı

e-İzin (Yabancıların Çalışma İzinleri Başvuru Sistemi), Bakanlığın başvuruları elektronik ortamda aldığı tek kanaldır. Sisteme e-Devlet ile girilir; ilk girişte e-posta ve cep telefonu doğrulanır, ardından “SGK Tescil Numaralı İşveren” sekmesinden işyeri kaydı oluşturulur. Kaydı yalnızca işyerinin SGK’daki e-Bildirge yetkilisi açabilir; bu da yeni kurulan bir şirketin önce SGK işyeri tescilini tamamlamış olması gerektiği anlamına gelir.

İşyeri kaydında ticaret sicil gazetesi, bilanço ve faaliyet belgesi PDF olarak yüklenir, sermaye bilgileri beyan edilir. İşveren, başvuruları kendisi adına yürütecek kişileri “Yetkilendirme İşlemleri” ekranından ekleyebilir. Bu kişi şirketin İK yöneticisi ya da dışarıdan çalışılan danışman olabilir; yetkilendirme de elektronik imzayla onaylanır.

Elektronik imza, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun yetkilendirdiği hizmet sağlayıcılardan alınır. Sahada sık gördüğümüz bir gecikme nedeni, başvuru günü e-İmza’nın olmaması ya da bilgisayarda imza için gereken Java bileşenlerinin güncel olmamasıdır.

3. Adım: Yurt içinden mi, yurt dışından mı?

Yabancı Türkiye’deyse ve en az altı ay süreyle düzenlenmiş geçerli bir ikamet izni varsa başvuru yurt içinden yapılır. İşveren, yabancı kimlik numarası ve doğum tarihiyle başvuruyu başlatır; sistem yabancının temel bilgilerini Göç İdaresi kayıtlarından çeker.

Yabancı yurt dışındaysa süreci o başlatır. Yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türk büyükelçiliği veya başkonsolosluğuna başvurur ve 16 haneli bir referans numarası alır. e-İzin kılavuzuna göre bu numaranın geçerlilik süresi 30 gündür; işveren başvuruyu bu süre içinde sisteme girmezse numara kullanılamaz ve işlem baştan alınır.

Örneğin Almanya’da yaşayan bir mühendisi Ankara’daki şirketine almak isteyen bir işvereni düşünelim (kurgusal örnek). Mühendis konsolosluktan referans numarasını aldığı gün işverene iletmeli, işveren de belgelerini önceden hazırlamış olmalıdır. Numara geldikten sonra belge toplamaya başlamak, otuz günlük pencereyi gereksiz yere daraltır.

4. Adım: e-İzin başvurusu formunun doldurulması

e-İzin başvurusu dört ekrandan oluşur: kişisel bilgiler ve biyometrik fotoğraf, pasaport ile eğitim bilgileri, görev bilgileri ve belge yükleme. Görev ekranında yabancının çalışacağı adres, mesleği, ücreti ve istihdam gerekçesi yazılır; yabancı şirket ortağıysa bunu belirten kutucuk ayrıca işaretlenir.

Pasaport tarihi izin süresini doğrudan sınırlar. Kılavuza göre çalışma izni, beyan edilen pasaportun son geçerlilik tarihinden 60 gün öncesine kadar düzenlenebilir. Belgeler yüklendikten sonra sistem bir başvuru dilekçesi üretir; dilekçe onaylanıp e-İmza ile imzalanmadıkça başvuru Bakanlığa ulaşmaz.

Yarım kalan başvurular taslak olarak bekler. Bir aydan uzun süre taslakta kalan kayıtlar sistemden silinir, bu durumda bütün bilgilerin yeniden girilmesi gerekir.

5. Adım: Bakanlık değerlendirmesi ve eksik evrak

Başvuru imzalandıktan sonra durum “Başvuru Takip İşlemleri” ekranından izlenir. Bakanlık eksik belge ya da bilgi güncellemesi isterse bunlar en geç 30 gün içinde aynı ekrandan yüklenmelidir. Kanun’a göre bu süre içinde eksikleri tamamlanmayan başvurular reddedilir.

Ret kararı son nokta değildir. 6735 sayılı Kanun’un 21. maddesine göre Bakanlık kararlarına tebliğden itibaren otuz gün içinde itiraz edilebilir; itiraz da reddedilirse idari yargı yolu açıktır. İtiraz e-İzin üzerinden, gerekçeyi gösteren belge yüklenerek ve e-İmza ile yapılır.

6. Adım: Harç ve değerli kâğıt bedeli

Bakanlık başvuruyu olumlu değerlendirdiğinde işverenin kayıtlı e-posta adresine ödeme bildirimi gelir. Bakanlığın harç ve değerli kâğıt bedeli sayfasına göre iki tutar ayrı ayrı ve bildirimden itibaren 30 gün içinde ödenir; ödenmezse başvuru reddedilir. Ödeme, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Dijital Vergi Dairesi’nden kredi kartıyla ya da anlaşmalı bankalardan yapılabilir.

Bakanlığın 2026 yılı için ilan ettiği harç tutarları izin süresine göre değişir:

Tutarın eksik ya da fazla yatırılması işlemi durdurur. Bankadan ödemede harç ile değerli kâğıt bedeli ayrı hesaplara ve ayrı makbuzla yatırılır; dekontu Bakanlığa göndermeniz gerekmez, ödeme sistemde görünür.

7. Adım: Kart, Türkiye’ye giriş ve işe başlama

Ödeme tamamlanınca çalışma izni belgesi PTT Kargo ile işyeri adresine gönderilir. Yurt içi başvurularda yabancı, iznin başlangıç tarihinden itibaren bir ay içinde çalışmaya başlamalıdır. Belgenin işverene tebliğ tarihi başlangıç tarihinden farklıysa bu bir aylık süre tebliğden itibaren işler.

Yurt dışı başvurularda yabancı, başvurduğu temsilcilikten çalışma vizesini alarak Türkiye’ye girer. Girişten itibaren 20 gün içinde İl Göç İdaresi Müdürlüğü’nde adres kaydı yaptırır. Çalışmaya ise girişten itibaren bir ay içinde ve her hâlde iznin başlangıcından itibaren altı ay içinde başlaması gerekir.

İşe başlayan yabancı, Türk çalışan gibi SGK’ya bildirilir. Kanun, çalışmanın başlamasını ve sona ermesini on beş gün içinde Bakanlığa bildirme yükümlülüğü getirir; e-İzin kılavuzuna göre SGK’ya yapılan işe giriş bildirimi ve izin bitiminde yapılan işten çıkış bildirimi için ayrıca bildirim gerekmez.

Çalışma izin belgesi alma sürecinde kim neyi yapar?

Çalışma izin belgesi alma işi büyük ölçüde işverenin omuzlarındadır. Yabancının rolü sözleşmeyi imzalamak, belgelerini sağlamak ve yurt dışındaysa konsolosluk başvurusunu yapmakla sınırlıdır. Bakanlık ise başvuruyu değerlendirir, harcı tahsil eder ve kartı basar.

Kanun, başvuruların yetkili aracı kurumlar tarafından da yapılabileceğini öngörür. Uygulamada birçok şirket, e-İzin’deki yetkilendirme ekranı üzerinden İK ekibine ya da dış danışmanına başvuru yetkisi verir. Yetki verilen kişi başvuruyu hazırlayıp imzalayabilir, ama işyeri bilgilerinin doğruluğundan işveren sorumlu kalır.

Bir noktaya dikkat çekmek isteriz: e-İzin, işyeri bilgilerini SGK kayıtlarıyla karşılaştırır. Adres değişikliği gibi SGK’ya bildirilmiş bir değişiklik e-İzin’e aktarılmadıysa Bakanlık bilgilerin güncellenmesini ister. Başvurudan önce “Bilgilerimi Getir” düğmesiyle kaydı yenilemek bu turu önler.

Çalışma izni başvurusu ne kadar sürer?

Kanun’a göre bilgi ve belgeleri tam olan bir çalışma izni başvurusu otuz gün içinde değerlendirilir. Bu süreye işverenin hazırlık zamanı, harç ödemesi ve kartın kargolanması dahil değildir. Eksik evrak istenirse değerlendirme, eksikler tamamlanana kadar en çok otuz gün ertelenir.

Gerçekçi bir takvim kurarken üç bekleme noktasını hesaba katmanızı öneririz: yurt dışı başvurularda konsolosluk randevusu, Bakanlığın değerlendirme süresi ve onaydan sonra vize ile kart işlemleri. Hız tek başına hedef olmamalı; eksiksiz bir ilk başvuru, ret ve itirazla geçen aylardan her zaman daha kısadır.

Çalışma izni uzatma: süreyi kaçırmamak için

İlk çalışma izni en çok bir yıl için verilir. Aynı işverenle devam edilecekse çalışma izni uzatma başvurusu yapılır; ilk uzatmada en çok iki, sonraki uzatmalarda en çok üç yıllık izin verilebilir. Uzatma, yurt içi başvuruyla aynı adımlar izlenerek e-İzin’de “uzatma/yenileme” seçeneğiyle yapılır.

Zamanlama bu aşamanın en hassas kısmıdır. 6735 sayılı Kanun’un 7. maddesine göre uzatma başvurusu, iznin dolmasına altmış gün kalmasından itibaren ve her durumda süre dolmadan yapılır; süre dolduktan sonra yapılan uzatma başvurusu reddedilir. Bakanlığın açıklamasına göre bu durumda yabancı için ilk başvuru kuralları uygulanır, yani bir yıllık izinle yeniden başlanır.

Yabancı başka bir işverenle çalışmaya başlayacaksa uzatma yolu kullanılamaz. Yeni işverenin yaptığı başvuru, süresi ne kadar kalmış olursa olsun ilk başvuru gibi değerlendirilir.

Süresiz çalışma izni ve Turkuaz Kart

Uzun süre Türkiye’de çalışan yabancılar için süresiz çalışma izni yolu açılabilir. Bakanlığa göre uzun dönem ikamet izni olan ya da en az sekiz yıl kanuni çalışma izni bulunan yabancılar süresiz çalışma iznine başvurabilir; şartları taşımak iznin verileceği anlamına gelmez. Süresiz izin belgesi beş yılda bir yenilenir ve yenileme başvurusu beş yılın dolmasından önceki altı ay içinde yapılır.

Turkuaz Kart ise eğitim düzeyi, mesleki deneyim, bilim ve teknolojiye katkı ya da yatırımın ekonomiye etkisi gibi ölçütlerle değerlendirilen ayrı bir izin türüdür. Kanun’a göre kart, ilk üç yılı geçiş süresi olmak üzere verilir ve sahibine süresiz çalışma izninin sağladığı haklar tanınır.

Rakamlarla Türkiye’de çalışma izni

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı çalışma izni istatistiklerine göre 2025 yılında 437.170 çalışma izni başvurusu yapıldı ve yabancılara 349.961 çalışma izni verildi. Bakanlık verilerine göre verilen izin sayısı 2024’teki 300.852’ye kıyasla yaklaşık %16,3 arttı.

Aynı istatistiklere göre 2025’te Ankara ilinde 19.869 çalışma izni düzenlendi ve izin alan yabancıların %32,9’u kadındı. Başvuru hacmi büyüdükçe dosyanın ilk seferde eksiksiz olması daha da önem kazanıyor.

İzinsiz çalıştırmanın sonuçları

Çalışma izni çıkmadan yabancıyı işe başlatmak hem işveren hem yabancı için yaptırım doğurur. 6735 sayılı Kanun, izinsiz çalışan yabancıya ve onu çalıştıran işverene ayrı idari para cezaları öngörür; tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellendiği için güncel rakamı başvuru döneminde kontrol etmek gerekir.

Ceza bununla sınırlı kalmaz. Kanun’a göre izinsiz çalıştığı tespit edilen yabancı sınır dışı edilmek üzere İçişleri Bakanlığı’na bildirilir; işveren de yabancının ve varsa ailesinin konaklama, dönüş ve gerektiğinde sağlık giderlerini karşılamak zorundadır. Bu riskin önüne geçmenin tek yolu, kartı elinize almadan yabancıyı fiilen çalıştırmamaktır.

Süreci uzatan pratik hatalar

Evrak eksikliği dışında süreci uzatan hataların çoğu sistemle ilgilidir. Danışanlarımızda en sık karşılaştığımız durumlar şunlardır:

• Konsolosluktan alınan referans numarasının 30 günlük geçerlilik süresini kaçırmak
• Taslak başvuruyu bir aydan uzun bekletip silinmesine yol açmak
• e-İzin’de kayıtlı e-posta adresini doğrulamamak ve Bakanlık bildirimlerini görmemek
• Harcı eksik ya da fazla yatırmak veya iki tutarı tek makbuzla ödemek
• Uzatma başvurusunu izin bitiş tarihinden sonraya bırakmak
• Kart gelmeden yabancının fiilen çalışmaya başlaması

Yeni gelen yabancı çalışanlarla birlikte artan Türk personel istihdamının maliyetini de baştan planlamak gerekir; şartları sağlandığında bu maliyet SGK teşvikleri ile hafifletilebilir. Şirket türleri, şube ve yabancı ortaklı kuruluşlar hakkındaki diğer rehberlerimiz Türkiye’de şirket kuruluşu kategorisinde yer alıyor.

Son güncelleme: 17.10.2026